De afgelopen jaren heeft de gezondheidszorg het hergebruiken van medische hulpmiddelen afgeschilderd alsof het een soort vechtwedstrijd is.
Aan de ene kant herbruikbare endoscopen. Aan de andere kant wegwerp-endoscopen. Kies je favoriet.
Het gesprek verloopt meestal precies zoals je zou verwachten. De ene kant heeft het over infectiepreventie en een gestroomlijnde werkwijze. De andere kant heeft het over duurzaamheid, kosten en afval. Ergens daar tussenin proberen de SPD- en CSSD-teams gewoon weer een onderbezette dinsdag door te komen, terwijl de afdeling cardiologie vraagt waar de TEE-sonde is.
Maar de grotere vraag is: "Wat als ziekenhuizen helemaal het verkeerde probleem aan het oplossen zijn?"
Want als je daadwerkelijk met de mensen praat die leiding geven aan de afdelingen voor het hergebruik van medische hulpmiddelen, zul je merken dat de meesten niet zitten te vertellen hoe enthousiast ze zijn om over te stappen op wegwerpendoscopen.
De gezondheidszorg is niet plotseling dol geworden op het weggooien van geavanceerde medische apparatuur. Ziekenhuizen zijn in het nauw gedreven door een toenemend aantal ingrepen, personeelstekorten, controledruk, complexe eisen voor hergebruik en werkprocessen die lijken alsof ze in een ander tijdperk zijn ontworpen.
Wegwerpartikelen werden aantrekkelijk omdat veel afdelingen er genoeg van hadden. Niet omdat ze ervan overtuigd waren dat dit op de lange termijn de beste oplossing was.
De verborgen kosten van het 'vereenvoudigen' van de gezondheidszorg
Op papier lijken wegwerp-endoscopen aantrekkelijk. Geen herverwerking. Geen wachttijd. Geen zorgen of de reinigingscyclus wel correct is uitgevoerd.
Alleen al het milieudebat kan niet langer worden genegeerd. Volgens internationale schattingen is de gezondheidszorg al verantwoordelijk voor ongeveer 4,4% van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen. Endoscopie wordt op zichzelf beschouwd als een van de sectoren binnen de gezondheidszorg die de meeste afval produceert.
Ziekenhuizen proberen tegelijkertijd:
- de uitstoot verminderen
- afval verminderen
- de ESG-rapportage verbeteren
- duurzaamheidsdoelstellingen halen
- lagere exploitatiekosten
...terwijl er tegelijkertijd steeds meer wegwerpplastic, elektronica, batterijen, verpakkingsmateriaal en gereguleerd afval in de klinische omgeving terechtkomt.
Op een gegeven moment moet de gezondheidszorg zich afvragen:
Creëren we duurzame systemen, of schuiven we de operationele druk gewoon onder de mat?
Het echte probleem was nooit ‘herbruikbaar’
Dit is het punt dat de sector soms over het hoofd ziet.
De meeste zorgverleners zijn niet tegen herbruikbaarheid. Ze hebben te kampen met vertragingen, afzeggingen, stilstand, chaos op personeelsgebied, rompslomp rond de administratie, een tekort aan sondes en nog veel meer.
Als een afdeling cardiologie 20 minuten, 30 minuten of langer moet wachten tot een sonde beschikbaar komt, neemt de frustratie snel toe. Als een sonde door het hele ziekenhuis naar de SPD en weer terug moet worden vervoerd, neemt het risico toe. Als de administratie nog steeds handmatig gebeurt, worden controles een hele klus. Als teams onderbezet zijn, voelt elke extra stap als een zware last.
Uiteindelijk begint het management zich af te vragen:
„Zou het gebruik van wegwerpartikelen dit niet eenvoudiger maken?“
En eerlijk gezegd is dat een logische vraag.
Maar wat als de gezondheidszorg een heel tussengebied zou overslaan?
De toekomst zou wel eens kunnen bestaan uit snellere, herbruikbare workflows
Hier wordt het gesprek pas echt interessant, want herbruikbare workflows hoeven tegenwoordig niet meer hetzelfde te zijn als de herbruikbare workflows van tien jaar geleden.
Het oude model bestond uit gecentraliseerde opwerking, chemicaliën, vertragingen bij het transport, lange doorlooptijden, inconsistente documentatie en eindeloze handmatige stappen.
Systemen op basis van UV-C zorgen ervoor dat de gezondheidszorg een andere richting inslaat:
- gedecentraliseerde ontsmetting
- kortere doorlooptijden
- digitale traceerbaarheid
- minder administratieve rompslomp
- minder verbruiksartikelen
- minder milieubelasting
- onmiddellijke beschikbaarheid van apparaten
In plaats van te vragen:
“Wegwerp of herbruikbaar?”
Ziekenhuizen zouden zich moeten afvragen:
„Hoe kunnen we herbruikbare werkprocessen weer duurzaam maken voor ons personeel?“
Want als herbruikbare apparaten traceerbaar, minder afhankelijk van chemicaliën, sneller en minder arbeidsintensief kunnen worden, dan verandert het hele verhaal.
Het wordt een discussie over het ontwerpen van werkprocessen.
De gezondheidszorg heeft de neiging om te ver door te schieten
In de gezondheidszorg gebeurt dit voortdurend. Een proces wordt te ingewikkeld. Teams raken overbelast. De regelgeving neemt toe. Het aantal burn-outs stijgt. Dus slaat de sector hard door naar de andere kant.
Soms werkt dat. Soms leidt het tot heel nieuwe problemen.
Wegwerp-endoscopen hebben absoluut hun plaats in de gezondheidszorg. Er zijn situaties waarin ze zowel vanuit klinisch als operationeel oogpunt zinvol zijn. Daar bestaat eigenlijk geen discussie meer over.
De grotere vraag is of ziekenhuizen onbedoeld afval accepteren, te maken krijgen met stijgende inkoopkosten en afhankelijk worden van leveranciers, omdat niemand de tijd heeft genomen om de werkstroom zelf te herzien.
En eerlijk gezegd proberen de leiders van de CSSD en de SPD dit al jaren duidelijk te maken.
De toekomst van de opwerking ligt wellicht niet bij afdelingen die worden overspoeld door chemicaliën, papierwerk en vertragingen bij het transport.
Maar het hoeft ook niet per se alleen om wegwerpartikelen te gaan.
De toekomst behoort wellicht toe aan de ziekenhuizen die erin slagen om hergebruikbare werkprocessen eindelijk weer overzichtelijk te maken.
Schoner.
Sneller.
Verbonden.
Minder vermoeiend.
Niet omdat duurzaamheid zo mooi klinkt in een brochure.
Omdat zorgverleners het echt nodig hebben.
.jpg)
